Bent u klaar voor de invoering van de Omgevingswet 2022?

Juli 2022 is dichterbij dan u denkt!

 

De Omgevingswet

vraagt om ander

gedrag van uw

medewerkers

  • Samenwerken en afstemmen wordt enorm belangrijk zowel intern als extern
  • Integraal werken is iets anders dan vinkjes verzamelen en belangen optellen, de moderne ambtenaar toont visie en overzicht
  • Burgerparticipatie, co-creatie het vraagt om wendbaar gedrag van ambtenaren. Hoe maken we dingen mogelijk?

De Omgevingswet is de grootste bestuurlijke verandering van deze tijd. De wet wordt in 2022 definitief.

De wet heeft grote gevolgen voor de manier van werken van ambtenaren. Zij moeten in toenemende mate samenwerken, niet alleen intern met meerdere collega’s van andere diensten (integraal samenwerken), maar ook extern met initiatiefnemers in het ruimtelijk domein.

Salsaparilla begeleidde tussen 2016 en heden verschillende overheidsorganisaties bij de implementatie van de Omgevingswet. Focus van onze verandertrajecten ligt daarbij steeds op het nieuwe gedrag en de nieuwe werkwijze die deze wet van de ambtenaar vraagt.

Salsaparilla maakt al haar interventies op maat. Hieronder een overzicht van onze interventies tot op dit moment, of klik hier rechts op een van de volgende interventies:

Verandertraject Ambtenaar 3.0 Provincie Flevoland

“We hebben de omgevingsvisie nu wel klaar- maar als we willen dat die visie landt in onze organisatie dan moeten onze mensen nog wel veel leren”- met deze woorden kwam de Provincie Flevoland bij Salsaparilla. In cocreatie hebben we een verandertraject rondom de “ambtenaar 3.0” ontwikkeld voor alle medewerkers van de afdeling Ruimte en Economie.

Het traject ging uit van vlekwerking (niet iedere medewerker hoefde dus overal aan mee te doen) en heeft in het totaal zo’n 6-8 maanden in beslag genomen.

Na een jaar zei de provincie: “we kunnen echt merken dat het traject effect heeft gehad”;

“Er zijn veel minder mensen op kantoor- ze zijn buiten- want daar is hun werk tegenwoordig. We merken dat er steeds vaker in de geest van de Omgevingswet integraal wordt samengewerkt en er meer discussie plaatsvindt over doelen die de grenzen en belangen van gemeenten en andere partijen overstijgen. We zijn echt aan het vernieuwen hier!”

Het Omgevingsspel© (Provincie Gelderland)

De provincie Gelderland wil zijn ambtenaren graag bewust maken van de consequenties van de implementatie van de Omgevingswet. De nieuwe regels hebben namelijk niet alleen gevolgen voor het fysieke domein, maar ook voor de andere domeinen. Alles staat met elkaar in verbinding.

Het is daarom belangrijk dat alle medewerkers snappen wat de wet inhoudt, zodat zij steeds beter integraal kunnen samenwerken. Zo gaan we op weg naar de ambtenaar 3.0. Met het bordspel kan de ambtenaar zelf ervaren wat de Omgevingswet voor zijn/of haar werk betekent.

In vier teams van maximaal vier mensen gaan zij aan de slag met een fictieve casus, bijvoorbeeld het ombouwen van een leegstaande boerderij naar een fitnesscentrum. Waar dit voorheen niet kon door de beperkingen van het bestemmingsplan, biedt de Omgevingswet ruimte voor interpretatie. We dagen de deelnemers  uit om de casus vanuit verschillende zienswijzen te bekijken. “Het team dat het beste samenwerkt, wint.”

Het Omgevingsspel © is inmiddels doorontwikkeld en op maat gemaakt voor de gemeenten Leiden, Hillegom-Lisse-en-Teylingen, Emmen, voor de Veiligheidsregio Hollands Midden, de omgevingsdienst West Holland en de RDOG Hollands Midden.

Implementatietraject Gemeente Velsen

In 2018 zijn we gestart met een implementatietraject voor de gemeente Velsen. Met behulp van live gaming gaan we verschillende keren rondlopen in de toekomst van de gemeente. Tijdens de simulatie gaan we ervan uit dat de Omgevingswet al is ingevoerd en moeten de ambtenaren denken en handelen vanuit de geest van de nieuwe wet. Een traject van 6 maanden voor een groep van 80/90 medewerkers.

De Statengame

Om de statenleden van de Provincie Flevoland voor te bereiden op de komst van de Omgevingswet ontwikkelde Salsaparilla “De Statengame”; een interactieve game waarin de statenleden een case voorgeschoteld kregen waarin zij vanuit de nieuwe wet en het gedachtegoed dat daarmee gepaard gaat de bestuurlijke kant konden onderzoeken.

Participatie in het kader van de Omgevingswet

Een game based change traject

Voor verschillende gemeenten verzorgde Salsaparilla een kort verandertraject dat erop gericht was om de medewerkers te laten oefenen met verschillende vormen van participatie in het kader van de omgevingswet.

De participatieladder staat in dit traject centraal. Deelnemers gaan aan het werk met de participatievormen voortkomend uit de ladder.

Verder is in het traject veel aandacht besteed aan de rol van de gemeente ten opzichte van initiatiefnemers. Wie verzorgt in welk traject de participatie. En als dat niet de gemeente is: wat is dan nog de rol van de gemeente bij dit traject? Ondersteunt de gemeente de initiatiefnemer? Doet de gemeente dat juist niet? Er zijn nog veel nieuwe aspecten aan dit vernieuwende element van de wet waar gemeenten over na moeten denken, visie op moeten vormen en mee moeten oefenen. Differentiëren mag tenslotte.

Lengte traject             Doorlooptijd 3-6 maanden

Aantal deelnemers:   40-60 personen

Regionale leergang Flevoland

In opdracht van de Provincie Flevoland ontwikkelde Salsaparilla “de regionale leergang”. Een leergroep met vertegenwoordigers van alle gemeenten, het waterschap en de provincie zelf. Doel van de groep was om samen te leren over samenwerking tussen de verschillende overheidsdiensten in de geest van de nieuwe wet.

De groep startte in september 2017 en eindigde in mei 2018 met de presentaties van verander-adviezen aan hun opdrachtgevers: de gemeentesecretarissen van alle deelnemende gemeenten.

Interactieve voorstelling “Windmolens op de Veluwe”

Voor de statenleden van de Provincie Gelderland ontwikkelde Salsaparilla een interactieve voorstelling over de dilemma’s die een ambtenaar van de provincie tegenkomt als hij/zij probeert te werken vanuit de geest van de nieuwe wet. De voorstelling is interactief en wordt op verschillende momenten stilgelegd. De spelleider vraagt dan het publiek om hulp.

Praktijksimulatie Omgevingswet

Gemeentes zetten verschillende interventies in om de komst van de Omgevingswet bekend te maken bij medewerkers. Vaak zijn deze op bewustwording en kennisoverdracht gericht. Deze interventies leiden tot uitgebreide gesprekken, maar medewerkers klagen ook vaak en vinden dat het allemaal nogal abstract blijft. We krijgen regelmatig het verzoek om te focussen op de betekenis van de komst van de wet voor verschillende functiegroepen en individuele medewerkers.

Met de komst van de Omgevingswet veranderen functies en takenpakketten binnen
organisaties. Daarom nemen we in de opzet van functieprofielen rollen als vertrekpunt.
Een rol definiëren we hier als een samenhangend pakket aan taken dat door één of
meerdere personen wordt vervuld. Voorbeelden hiervan zijn Bestuur en
Omgevingsmanagement.

De rollen zijn opgebouwd uit verschillende bedrijfsprocessen. Veel medewerkers zijn
betrokken bij meerdere bedrijfsprocessen. Zo zijn bestuursadviseurs, projectleiders,
communicatieadviseurs en omgevingsmanagers in grote mate verantwoordelijk voor
Omgevingsmanagement. Net als bestuurders en managers.

Met deze kijk op het functioneren van een organisatie wordt duidelijk welke competenties
medewerkers nodig hebben om te werken met de Omgevingswet.
We kozen voor 8 rollen die naar verwachting als eerste profijt hebben van een frisse kijk op competenties. Het gaat om rollen die belangrijk zijn voor het behalen van de doelen die u als overheid heeft in het kader van de Omgevingswet.

  1. Bestuur
  2. Management
  3. Projectleiding/casemanagement
  4. Strategische ontwikkeling fysieke leefomgeving
  5. Vergunningverlening
  6. Toezicht & handhaving
  7. Specialistisch advies
  8. Omgevingsmanagement

 

 

Dilemma kamers Omgevingswet

Bezoek de Omgevingswet Dilemma Kamers en sta stil bij wat gaat komen

De omgevingswet komt eraan.

Deze wet gaat uit van vertrouwen. Samen over ontwikkelingen in de openbare ruimte nadenken en praten. Participatie staat hoog in het vaandel. Meer verantwoordelijkheid bij de burger.

Bestuurlijk is de wet heel vernieuwend. En als ambtenaar een leuke uitdaging om vorm te gaan geven. Bij deze nieuwe wet hoort nieuw gedrag. Bij deze wet horen nieuwe dilemma’s.  Vertrouwen geven versus het handhaven van regels bijvoorbeeld.

Salsaparilla game based change heeft over de Omgevingswet drie dilemma kamers ontwikkeld.

Als je zo’n kamer binnengaat dan krijg je een dilemma (passend bij de komst van de Omgevingswet) “aangeboden”. Je wordt in de kamer met dit dilemma geconfronteerd. Je kijkt, je luistert, je ruikt, je proeft, je ervaart het dilemma als je in de kamer rondloopt. Als je met je team de kamer verlaat dan heb je tijd om er even over na te praten. Wat heb jij beleefd? Hoe kijk jij eigenlijk tegen dit dilemma aan? Hier moeten we eens over doorpraten!

Kom kijken/ kom ervaren
De Omgevingswet is dichterbij dan je denkt

Wat is een dilemmakamer:

  • Een kort ervaringsmoment
  • Gevolgd door reflectie
  • Vervolg op de werkplek
  • Voorbeeld: vertrouwen geven versus de regels. Hoe ga je daar nou in de praktijk mee om

Digitale game “werken met de Omgevingswet”

Veel gemeentes hebben al informatie bijeenkomsten, workshops en e-learnings over de Omgevingswet georganiseerd. De medewerkers zijn geïnformeerd- maar vaak horen wij dan achteraf dat het toch allemaal nog wat abstract is gebleven. Medewerkers willen praktijk. Ze willen er mee aan de slag.

Wil je je kennis van de Omgevingswet eens testen? Speel dan onze digitale game “Werken met de omgevingswet”. U speelt deze game altijd in een team. Met uw team overlegt u over uw gezamenlijke strategie. Welke keuzes maakt u en waarom? Handelt u in de geest van de Omgevingswet? In de game neemt u met uw team 3 rollen in. U speelt deze rollen simultaan. In deze rollen benadert u de realiteit met als extra moeilijkheid dat u zich vanuit de drie rollen verplaatst in de motieven van de drie partijen. De hoofdrol is de gemeente.

Als gemeente krijgt u input vanuit de andere partijen. Als gemeente moet u keuzes maken. Op uw keuzes krijgt u feedback vanuit de andere 2 rollen;

1. De initiatiefnemer: degene die de aanvraag doet en dus graag wil dat het doorgaat!
2. De omwonende: de partij die met de gevolgen van het plan van de initiatiefnemer moet leven, die soms voor is, en soms tegen. De omwonende bij wie draagvlak gecreëerd moet worden.

In de rol van initiatiefnemer krijgt u steeds te zien wat de gemeente doet en kunt u aangeven hoe tevreden/ontevreden u daarmee bent. En in sommige gevallen kunt u ook aangeven wat u gaat doen n.a.v. de actie van de gemeente. Deze feedback komt weer terug bij de gemeente.

In de rol van Omwonende leest u af en toe iets in de krant en kunt u reageren, of wordt u wellicht al dan niet uitgenodigd voor een informatiebijeenkomst. Daar kunt u op reageren en  aangeven u wilt gaan doen. Die feedback komt bij de gemeente binnen.

  • U speelt de game altijd met meerdere mensen op hetzelfde moment. Er zijn minimaal 9 spelers nodig om 3 teams te maken. Daarnaast is er een spelleider nodig die de game kort uitlegt en ook een nabespreking leidt.
  • U speelt minimaal 1 uur, daarna is er 30 min tijd voor reflectie. We adviseren om 3 x 1 uur te spelen. U kunt deze spelsessies verspreiden over meerdere dagen
  • De uitgangspunten van de Omgevingswet staan in deze game centraal.
  • Salsaparilla maakt de game op maat voor uw gemeente
  • We leiden een aantal begeleiders op uit uw organisatie om de game te kunnen leiden
  • U kunt de game vervolgens zo vaak als u maar wilt spelen

Oefenen met het nieuwe werkproces in het kader van de Omgevingswet

Binnen de gemeente Steenwijkerland is men druk bezig om zich voor te bereiden op de komst van de Omgevingswet. Eén van de acties is geweest: het uitwerken van serviceformules (ook wel “klantreis-formules” genoemd). Binnen de gemeente worden nu 3 soorten van formules onderscheiden:

  • De snel-service formule
  • De ontwerp formule
  • Een verkorte versie van de ontwerp formule (deze kan iedere keer anders zijn)

De gemeente wil haar mensen voorbereiden op het werken met deze formules bij het
afhandelen van aanvragen in het ruimtelijk domein. Het gaat dan met name om de (nieuwe)
gedragscomponenten die de medewerkers zullen moeten beheersen bij het gebruik van de
formule. Salsaparilla maakt hiervoor een spel op maat.

De Steenwijkse ontwerpformule is in 9 stappen opgedeeld. De eerste 5 stappen zijn redelijk nieuw. Stap 6-9 betreffen de vergunningsaanvraag en verlening. In de eerste 5 stappen zitten veel nieuwe contactmomenten. Het gaat dan om gesprekken met de initiatiefnemer en participatie momenten met andere betrokkenen.

In het Steenwijkerlandse spel focussen we ons op de contactmomenten uit de ontwerpformule. Het spel wordt begeleid door een Acting Trainer van Salsaparilla. Hij/zij doet de spelleiding EN speelt een aantal rollen in het spel. Het spel kan online en life gespeeld worden. We hebben het online proefgespeeld- reacties waren heel positief. In juni gaat het spel in premiere.

Specificaties

Duur: 3 uur
Deelnemers: 6-20 deelnemers
Output: Iedere deelnemer verlaat de spelsessie met een 360 graden feedback profiel gebaseerd op competenties die in zijn/haar functie relevant zijn in het kader van de komst van de Omgevingswet.
Bekijk hier meer

Conclusie

De omgevingswet vraagt om ander gedrag van uw medewerkers.

Wij begeleidden tussen 2016 en heden verschillende overheidsorganisaties bij de implementatie van de Omgevingswet. Focus van onze verandertrajecten ligt daarbij steeds op het nieuwe gedrag en de nieuwe werkwijze die deze wet van de ambtenaar vraagt.

Hieronder nog een greep van de gemeenten die u al zijn voorgegaan.

Anderen gingen u voor

1 januari 2022
Bent u er klaar voor?

Let’s play and test your future!

Kom in contact voor meer informatie